معماری حیرت انگیز غار سنگ اشکن جهرم

به گزارش شیرازه به نقل از پسین جهرم؛  غار
سنگ اشکن به عنوان بزرگ ترین غار دست ساز جهان مطرح است. معماران و حجاران
از سنگ های کوه های جنوب شرقی جهرم آثاری بدیع و گران بها به یادگار
گذاشته اند.

ستون های سنگی غار به شکلی کاملاً مهندسی
سقف را نگه داشته است که نشان از توان بالای استادان و حجاران جهرمی در
مهندسی معدن سده های پیشین می باشد. این غار در جنوب غربی شهرستان جهرم در
استان فارس واقع شده است. عده‌ای سنگ‌تراش این غار را به‌وجود آورده‌اند و
تاریخ دقیق ساخت آن روشن نیست؛ اما حدود ۱۵۰ سال قدمت دارد.

وسعت
این غار حدود ۲۰ هزار متر مربع با ارتفاع متوسط سه متر است. سنگ تراشان
جهرمی این غار را برای تفریح نساخته‌اند، بلکه هدف آنها، برداشت سنگ برای
امرار معاش بوده است؛ ولی با تیشهٔ سنگ‌شکن خود، جاذبه‌ای زیبا خلق
کرده‌اند که به یکی از بزرگ‌ترین غارهای دست‌ساز جهان تبدیل شده و میراثی
است، بسیار زیبا با چشم‌اندازی دیدنی.

سنگ شکنان هنگام
برداشت سنگ برای جلوگیری از تخریب غار بعد از چند متر پیشروی، ستون‌هایی
به‌جا گذاشته‌اند که این امر، موجب زیبایی دوچندان غار شده‌است. این مجموعه
تاکنون مرمت نشده و هشت دهانه دارد که ورودی دو دهانهٔ آن تخریب شده‌است.

سال
ها قبل، وقتی سنگ شکنان جهرمی تصمیم گرفتند از سنگ های آهکی یک کوه بی نام
و نشان استفاده کنند، هیچ وقت خیال نمی کردند سنگ تراشیدن از چنین کوهی
بتواند یکی از زیباترین جاذبه های طبیعی شهرشان را رقم بزند.

غار
سنگ ‌اشکن جهرم اگرچه تاریخ روشن و دقیقی ندارد، اما به اعتقاد بیشتر
باستان شناسان، یکی از غارهای طبیعی و دستکن این شهر است که در دوران
صفویان تراشیده شده است. غاری که در جنوب غربی جهرم قرار گرفته و سال ها
وسیله امرار معاش مردم این منطقه بوده است.

سنگ های سفید
آهکی و شکل پذیری که در آن زمان از غار سنگ شکنان جهرم به دست می آمد،
معمولا صرف تزئین سردرها و بناهای باشکوه و مهمی می شد که یا به اشراف تعلق
داشتند و یا به حکومت. مرغوبیت این سنگ ها به حدی زیاد بود که آوازه شان
حتی در شهرهای مجاور هم پیچیده بود و معماران بناهای شیراز هم در ساخت و
سازهایشان از این سنگ ها استفاده می کردند. مثل مسجد جامع عتیق شیراز که از
این سنگ ها در نمای آن به کار رفته است.

سنگ ‌شکنان جهرمی
در زمان برداشت سنگ سعی می کردند طوری پیشروی کنند که غار تخریب نشود و به
این ترتیب در گذر زمان ستون‌هایی به‌جا ماند که زیبایی غار را بیشتر می
کرد. اگر سری به غار سنگ شکنان جهرم بزنید می بینید که دهانه این غار به
حدی بزرگ است که می توان با خودرو در آن رفت و آمد کرد!

غار
سنگ اشکن ۲۰۰متر طول دارد و عرض آن از ۶۰ تا ۱۳۰ متر متغیر است. در حقیقت
اگر مساحت این غار را بخواهید باید بگوییم که این غار سنگی، در حدود ۲۰
هزار متر مربع مساحت دارد و ۱۲ ورودی مختلف در آن تعبیه شده است. در غار
سنگ اشکن می توانید ۱۰۰ ستون سنگی را هم ببینید که غار را شبیه به تالاری
مجلل کرده اند.

سنگ های غار سنگ
اشکن ، از نظر مرغوبیت به دو دسته تقسیم می شوند. دسته اول ستون هایی
هستند که درز و شکاف های زیادی دارند و عملا کیفیت چندانی ندارند. به همین
دلیل هم سنگ تراشان از خیر استخراج آنها گذشته اند. اما دسته دوم که سنگ
های مرغوب این غار را شامل می شوند، مربوط به ستون هایی است که روی آن ها
درز و شکافی دیده نمی شود و برای جلوگیری از ریزش سقف برداشت نشده‌اند.

پژوهشگران
معتقدند که تعداد و قطر ستون های داخل غار در گذشته بیشتر از حال بوده
است. اما سنگ شکنان نسل های بعدی به دلیل آن که در حمل سنگ‌های استخراج شده
بزرگ دچار مشکل می شدند، ستون های نزدیک به دهانه غار را تراشیده اند و
نتیجه ای تراش مداوم، لاغر شدن ستون ها و کم شدن توان بارپذیری آنها بوده
است.

مردم محلی
جهرم معتقدند که روزی خواجه کاظم، فرزند خواجه اسماعیل با اسب در حال گردش
کنار رودخانه قلات جهرم بود که صدای ضربات پی در پی پتکی او را به طرف خود
کشاند. پیرمردی که سنگ های کوه را می تراشید با او هم صحبت و هم سفره شد و
این آشنایی خواجه اسماعیل با خانواده پیرمرد، عاشقی را برایش به دنبال
داشت. اما مخالف خانواده خواجه اسماعیل با ازدواج این خانزاده ودختر پیرمرد
رعیت، باعث شد تا پیرمرد شرط بگذارد که خواجه اسماعیل پیش او بماند و با
هم در کوه کار کنند. جهرمی ها می گویند که بعدها خواجه کاظم به استاد کاظم
سنگ شکن معروف شد و ۳۰۰ سال قبل استاد کاظم وارث پیرمرد و غار سنگ شکنان
جهرم شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *